“Chim yến bắt nhốt trong lồng nuôi được không chị?” — nhiều người mới tìm hiểu về nghề nuôi yến vẫn nghĩ nuôi yến cũng giống nuôi gà, nuôi chim cảnh: bắt vài con nhốt vào lồng là xong. Nhưng con chim yến thì không sống theo kiểu nuôi nhốt như vậy được, và đây cũng là điều khiến nghề nuôi yến khác hẳn mọi nghề chăn nuôi khác.
Xem video
Xem video đầy đủ
Sống tự do như vậy thì một con chim yến thọ được bao nhiêu năm, và vòng đời của nó ra sao? Nàng Xuân kể trong bài chim yến sống được bao nhiêu năm.
Vì sao không thể nhốt lồng
Con chim yến sinh ra là để bay. Nó bắt mồi khi đang bay, uống nước cũng khi đang bay — chỉ đêm về mới bám dọc vào vách đá, vách gỗ nghỉ một lúc. Đôi chân của nó rất nhỏ và yếu, gần như không có khả năng đứng vững hay nhảy nhót trên cành như những loài chim cảnh thông thường.
Mỗi ngày, một con chim yến bay đi kiếm ăn xa tới mấy chục cây số, rồi chiều tối lại tự tìm đường về đúng ngôi nhà của mình — thậm chí đúng cái tổ của mình, không lẫn sang tổ khác. Đó là bản năng trời cho, được hình thành qua hàng ngàn năm sống hoang dã.
Nếu nhốt một con chim như vậy vào lồng, nó sẽ không thể bắt được mồi đang bay, cũng không có khoảng trời để lượn. Chỉ sau vài hôm, chim sẽ bỏ ăn và kiệt sức dần. Đây là lý do vì sao nuôi yến chưa bao giờ là chuyện nhốt chim vào lồng cho ăn mỗi ngày.
Cũng vì sinh ra để bay chứ không phải để làm cảnh, con chim yến không hề có giọng hót du dương như con họa mi hay con sơn ca trong lồng — nó chỉ kêu chíu chít khô và ngắn, và tiếng kêu ấy phục vụ việc dò đường chứ không phải để khoe giọng (chúng tôi kể riêng trong bài chim yến có hót như chim cảnh không). Một điều nữa nhiều người bất ngờ: buổi tối con chim bám vách mà ngủ chứ không nằm trong tổ, bởi chiếc tổ chỉ là nơi để đẻ trứng và nuôi con — đây chính là lý do lấy tổ yến đi rồi con chim vẫn có chỗ ở.
Bản năng đặc biệt của loài yến
Chim yến có một khả năng gọi là “nhớ đường về” — đi ăn xa hàng chục cây số nhưng buổi chiều vẫn quay về đúng căn nhà, đúng vị trí tổ của mình, gắn bó với nơi ở suốt nhiều năm. Đặc biệt hơn, loài yến còn biết dò đường trong bóng tối: chúng phát ra tiếng tách tách rồi nghe tiếng dội lại để biết trước mặt có vách mà né, bay được trong bóng tối mà không va vào nhau hay vào vách — một khả năng hiếm loài chim nào có được, gần giống loài dơi. Đây cũng chính là lý do bên trong nhà yến luôn được xây tối, ấm và ẩm, mô phỏng đúng hang đá ven biển mà tổ tiên loài yến từng sinh sống.
Thức ăn của chim yến hoàn toàn là côn trùng bay ngoài trời — rầy, muỗi, kiến cánh, mối cánh — và chúng chỉ bắt mồi đang bay trên không trung, mồi nằm yên một chỗ chúng không ăn. Vì vậy, nuôi yến cũng không phải là chuyện cho ăn: người làm nghề không đút mồi, không can thiệp vào việc kiếm ăn của chim, mà chỉ có thể dựng nhà cho phù hợp để chim tự tìm đến ở.
Chuyện vì sao bên trong nhà yến lúc nào cũng tối om, nhiều khách tới cửa hàng vẫn hay hỏi, và chúng tôi đã kể riêng thành một bài: vì sao nhà yến được xây tối. Nói ngắn gọn thì bóng tối ở đây không phải sự khắc nghiệt, mà đúng là kiểu nhà mà loài chim này cần để thấy an toàn.
Nhân nói về tập tính của loài yến, cũng có một chuyện các bạn hay nhầm: chim yến và chim én là hai loài khác hẳn nhau, chỉ giống nhau lúc bay lượn trên trời. Nàng Xuân phân biệt rõ trong bài chim én và chim yến có gì khác nhau.
Nhà yến là ngôi nhà mở
Cái mà mọi người quen gọi là “nhà yến” thực chất không phải một cái chuồng hay lồng nuôi nhốt. Đó là một ngôi nhà luôn mở cửa: chim thấy hợp thì bay vào ở, không hợp thì bay đi nơi khác, người nuôi không giữ được con nào ở lại bằng cách nhốt hay ép buộc. Muốn chim gắn bó lâu dài, người nuôi yến phải giữ nhà thật yên tĩnh, sạch mùi và tuyệt đối hạn chế người lạ ra vào — bởi chim yến rất nhạy với mùi người lạ, chỉ cần một mùi lạ thoáng qua cũng đủ khiến cả đàn hoảng sợ mà bỏ đi.
Cũng chính vì nguyên tắc đó mà tại các nhà yến chính chủ của Mỹ Vị Yến, mọi đề nghị tham quan bên trong khu chim ở đều bị từ chối, dù đôi khi đó là cơ hội quảng bá hay bán hàng tốt. Như Nàng Xuân từng chia sẻ: “Chị muốn những con chim ở trong nhà mình thực sự là những chú chim yến hạnh phúc, an toàn.” Khách có thể tham quan khu xưởng tinh chế để tận mắt thấy quy trình làm sạch, đóng gói, nhưng khu chim ở luôn được giữ riêng tư tuyệt đối — vì với nghề nuôi yến, chim chỉ ở lại khi thực sự được tự do.
Chuyện không nhốt được chim yến chỉ là một trong nhiều điều thú vị về loài chim này. Chúng tôi có kể thêm trong bài chim yến ăn gì, ngủ ở đâu và những điều thú vị về đời sống chim yến — từ chuyện chim bám vách chứ không đậu cành, tới chuyện chim nhớ đường về đúng tổ của mình.
Có thể bạn quan tâm
Xem thêm bài viết về nuôi yến có phải cho chim ăn mỗi ngày không, tìm hiểu vì sao vùng nuôi Khánh Hòa cho yến chất lượng vượt trội, hoặc chọn mua tổ yến thô loại 1 của Mỹ Vị Yến.
Xem thêm video này tại: TikTok · Facebook · Instagram Nàng Xuân Mê Yến.
Mỹ Vị Yến – 170 Nguyễn Thị Minh Khai, Nha Trang
Hotline: 0888827909
Website: myviyen.com
